Yap?larda Yang?n Güvenli?i ve Söndürme Sistemleri
Yapilarda Yangin Guvenligi ve Sondurme Sistemleri
Yangin olaylarinda, yanginin tipi, gelisme egilimi ve yangin yuku hakkinda bilgi sahibi olmak gerekir. Buna gore kucuk, orta ve buyuk yanginlardan bahsetmek mumkundur:
-
Kucuk Yanginlar: Az miktarda yanabilir madde iceren odalar, burolar, holler ve dershaneler gibi alanlarda meydana gelir. Ayrica az miktarda sivi iceren ya da iyi korunmus yakit depolari da bu sinifa girer. Yanabilir maddeler fazla olsa da yanginin yayilma egilimi dusukse bu sinifa dahil edilebilir.
-
Orta Siddetli Yanginlar: Kucuk yanginlardan daha fazla yanabilir madde iceren odalar, is yerleri, garajlar, galeriler, tamir atolyeleri gibi alanlarda gorulur.
-
Buyuk Yanginlar: Yangin yuku yuksek olan ve genis alanlara yayilma potansiyeli tasiyan yanginlardir. Bu sinif kendi icinde de alt kategorilere ayrilir.
Gunumuzde yangin riski tasiyan mekanlarda, yanginin yayilmadan sondurulmesi amaciyla cesitli yangin sondurme sistemleri gelistirilmistir. Bunlardan bazilari asagida belirtilmistir:
FM200 Gazli Yangin Sondurme Sistemleri
Bu sistemlerde sondurucu akisikan olarak Halon 1211, Halon 1301, NAF-S-III veya FM200 gazi kullanilir. Sistem; sabit boru tesisati ve gaz deposundan olusur.
Uygulama Alanlari:
-
Kontrol ve bilgisayar odalari
-
Parlayici ve yanici sivi depolari
-
Kablo kanallari ve odalari
-
Elektrik ve motor odalari
-
Boyama firinlari
Not: Halojenli gazlarin ozon tabakasina zarar vermesi ve zehirli yan urunler olusturmasi nedeniyle kullanimlari sinirlandirilmistir. Bu nedenle gunumuzde FM200 ve NAF-S-III gazlari tercih edilmektedir.
Karbondioksit (CO?) Yangin Sondurme Sistemleri
Bu sistemlerde sondurucu madde olarak karbondioksit (CO?) kullanilir. Yuksek veya alcak basincli tuplerle sabit boru sistemine baglanir. Ozellikle kapali hacimlerde kullanilir ve ortami tamamen CO? ile dolduracak sekilde tasarlanir.
Avantajlari:
-
Elektrigi iletmez, bu nedenle elektrikli cihazlarin korunmasinda uygundur
-
Elektronik ekipmanlar ve yanici sivi yanginlarinda etkilidir
-
Otomatik veya manuel olarak devreye alinabilir
Uyari: Ortamdaki CO? orani %5’i gectiginde insan sagligi icin tehlikeli olabilir. Bu nedenle sistem aktif hale gelmeden once alanin bosaltilmasi gerekir.
Uygulama Alanlari:
-
Elektrik ve elektronik cihaz odalari
-
Sprey boyama odalari
-
Komur silolari
-
Gemi hangarlari
-
Parlayici sivi depolari
-
Kurutma odalari
Sonuc
Yanabilir maddelerle ic ice oldugumuz bir ortamda yangin riski her zaman vardir. Onemli olan, yangin cikmadan once gerekli onlemleri almak ve cikmasi halinde hazirlikli olmaktir. Yangin guvenligi; yapinin projelendirilmesinden kullanim asamasina kadar tum sureci kapsar. Hem aktif hem de pasif onlemler birlikte degerlendirilmelidir.
Dogru sondurucu secimi, kapasite, kullanim kolayligi ve cevresel etkiler goz onunde bulundurulmalidir. Aksi takdirde mudahale yetersiz kalabilir ve can/mal kayiplarina yol acabilir.
Yangin guvenligi yatirimi ilk bakista gereksiz gibi gorunse de, aslinda tesisinizin ve hayatinizin sigortasidir. Ayrica etkin mudahale icin egitim sarttir. Bilincli mudahale, kayiplari en aza indirir.
